CELT document G308100

Cúirt an Mheónoídhche

Brian Merriman

Edited by Liam P. Ó Murchú

    Cúirt an Mheónoídhche le Brían Me[rríman] 1

    Bo gnáith me a siúbhal le…

  1.  6rBo gnáith me a siúbhal le ciúis na hábhan
    air bháinseach úbhar sa drúcht go trómm
    a naice na ccoíllte a ccoídhm an tsléibh
    gan mhairig gan mhoíll air shoíllse an lao
    do ghealach mo chroídhe an uair chídhin loch gréine
    an talamh sa tír is 2 íodhar na spéire
    taithneamhacht aoibhin suídheamh na sléibhte
    a bagairt a ccínn thar dhruím a chéile
    do ghealfach an croídhe bheadh críon le cíantadh10 
    caite gan bhrígh nó líontadh 'phíantadh
    an séithlioch searbh gan sealbh gan saídhbhrios
    dféachfach tamal thar bharradh na ccoíllte
    air lachain 'na sguainte air chuan gan ceo
    'san aladh air a bhfuaid 'sí a gluaiseacht leó15 
    na héisg le meídhir aig éirghe a náirde
    péirse am rádhairc go toídhbhseach tárr-bhreac
    daith an lochadh agus gorm na ttónn
    a teacht go tologach toranach tromm
    bhíoch éanladh a ccroídhn go meídhireach módhmhur20 
    is léimrioch eíllte a ccoillte am chómhangur
    géimrioch ádharc is rádharc air shlóidhte
    tréanroith gádhar is Reynard reómpa
    Air maidin a né bhí an spéir gan ceó
    bhí Cancer o an ngréin 'na caorthaibh teó25 
    is í gobhthadh chum saothair tar éis na hoídhche
    is obuir an lao sin réimpe sínte
    bhí duiliobhur craobh air ghéuga am thíompcholl
    fiurthan is féur 'na shlaodach taoibh lióm
    glasara fáis is bláith is luíbhnadh30 
    sgaipfeach le fághan dá chráidhteacht smaointe
    bhí me corrtha sa colladh dhom thraochadh
    is shín me thorm air cortham sa bhféurglas31  6v
    an aice na ccránn a tteannta trínse
    tacadh leam cheann is mo hannlaibh sínte35 
    air cheangal mo shúl go dlúith le chéile
    greamaithe dúntadh a ndúbhghlas néulta
    is madh áighidh agam fuilithe ó chuile go sásta
    a ttaíghreamh dfuilin me an cuilithe cráite
    chorraig do lomm do phóll go héadh me40 
    am cholladh go trómm gan mheábhuir gan éirim
    Bo gairid mo shuan 'nuair chualus shíl me
    an talamh má guaird air luasgadh am thíompcholl
    anafadh a ttuaig is fuadach fíochmhur
    is calaighthe an chuain a tuargaint tínnte45 
    siulladh dhom shiúil dár sheámhlaois uaim
    do chonairc me chúgham le ciúis an chuain
    an mhásach bhologach tholagach thoídhbhseach
    chnámhach cholagach dhoirrigeach ghoídeach
    a héirde cheart má mheas me díreach50 
    sé nó seacht do shlatadh is fuíghiolach
    péirse beacht dá brat a sraoille
    lé sa tslab le drab is ríobull
    bo mhuar bo mhéar bo fíaghain le féachaint
    suas 'na héadan créachtach créimioch55 
    bo anafadh ceanntuir sgannradh saoghalta
    a draid is a dránndal mánntach méirsgioch
    a Rígh gach mádh bo láidir líghiomhtha
    a biomadh láimhe is lánstaff ínnte
    is cómhurtha práis 'na bárr air spíce60 
    is cómhachta báille a náirde air sgríobhtha
    Acht dúbhurt go doirrigeach dfocalaibh dánadh
    músgail corraig a cholladhtuig ghránadh
    is dúbhach do shlíghe bheith sínte ad slíasta
    is cúirt 'na suíghe is na mílte tríall ann65 
    ní cúirt gan acht gan reacht gan ríaghail
    ná cúirt na ccreach mar chleacht tú ríamh66  7r
    an chúirt seo ghluais ó shluaidhte séimhe
    acht cúirt na ttruadh na mbuadh is na mbéithe
    is muar le muídheamh 3 air shíolrach éimhir70 
    uaisle síghe mar shuíghdior daonghuith
    dhá lá is oídhche air bheínn a tsléibhe
    a bpághládhas buígheanmhur bruíghion mhoidhgréine
    is dangean 4 do ghoíll sé air shoíllse an Rígh
    'sair mhaithibh a theághalaig thoídhbhsig shíghe75 
    is air imhir na buíghine bhí ionadh ndáil
    mur dimig gach díth air chríochaibh Fáil 5
    gan sealbh gan saoirse aig síolrach seánnda
    ceanus a ndlíghe ná cíos ná ceannphuirt
    sgriosag 6 an tír is níl na ndíag 780 
    an ionad na luíbhnadh acht flíoch is fíaghaile
    an uaisle bfeárr chum fághain mur leíghiodur
    is uachtar lámh aig fásluig shaídhbhre
    a fealladh le fonn is fóbhuil gan féachaint
    dfanna na lóbhar sa lomm dá léirsgrios85 
    is docharach dúbhach mur dhiú gach daoirse
    doilibhe dúir an dúbh-cheilt dlíghthe
    an fann gan feídhm na fádhaig ó aoinne
    acht clammpur doímhin is luíghe chum léirsgris
    fallsacht fear-dlíghe is fachtnuíde áirdnirt>90 
    camm is calaois faillioth is fádhbhur
    sgamull an dlíghe agus fíordhaith fann-chirt
    dalladh le bríb le fíghis le fallsacht
    Farradh gach fíor is fuíghiol nír fágabh
    dearbhag díblith air bhíobladh an lá sin95 
    cúis darnó na geábhairse saor thríd
    cnúdh na hóige dhá feódh le faolraois
    is easnamh daoine suíghte air éire
    do mheath lead chuíbhne an síolrach daonadh96  7v
    is folamh sis tráighte fágamh tíortha100 
    an cogadh sa bás gan spás dá ndíoga
    úabhar na righthe is ar imig tar sáile
    an uair ná deinion sibh tuille ionadh náit díobh
    is nár bhur niomad gan sioraig gan síolrach
    is mná ionadh murar air muir is air tíorthaibh105 
    cúbhainsig chorpurtha is borradhcaig óga
    is búnsaig bhrothalach foladh agas feóladh
    lóistig liosta agas ligthiothaig shásta
    is mórgaig shiosgaithe dimig a bhásta
    is truagh gan torrathus tollairíghe an tsórt so110 
    is truagh gan toramach brolluig is bótadh íad 8
    is minic íad ollamh an focal dá bhfaíghdís
    a tuitim dá mogull is molaimse a bhfaíghne
    ISé ciniobh le saoidhthe a ccríoch na cómhuirle
    an ionad na daoirse dínsiobh dóibhsin115 
    duine don 9 bhuíghean so líonta a ccómhachta
    air thuitim an dísle shuígheamh go Fódhladh
    tairigion Aoibhioll croídhe gan claoinbheart
    caradh na muímhineach síghbhean leith 10-chraig
    sgarabh le saoidhthibh síghe na sluagh so120 
    sgathamh a sgaoile daoirse a ttuamhuin seo
    do gheáll an mhíonladh chaoin tais chóir seo
    fallsacht dlíghe do chloídhiomh go cómhachtach
    seasamh a tteánnta fann is fághanluig
    is caithfig an teánn bheith ceannsa tláith libh125 
    caithfig an neart gan cheart so stríocadh
    is caithfig an ceart 'na cheart bheith suídhte
    geallaimse a nis nách clis ná cómhachta
    caradus Miss na Pimp ná cómhdhalta
    chsiúbhalfus tríd an dlíghe seo 'ghnáith130 
    sa ccúirt 'na suighfe an síolrach neámhdha131  8r
    tá an chúirt seo seasamhach feasta sa bhFíacail
    siúbhailse is freaguir í caithfe tú tríall ann
    siúbhail gan tathfan go tapadh air do phríacail
    siúbhail nó stracad san laithig am dhíaig 11 thu135 
    Do bhuail sí crúcadh am chúl 'sam chádhbadh
    is ghluais chum siúbhail go lúbach láidir
    sgiob lé síos me tríd na gleánnta
    cnuic-bhánbhuídhe is go beínn an teámmpuill
    is deíbhin go bhfeacadh me air lasadh le tóirsibh140 
    an teághalach taithneamhach maiseamhach mórtach
    soíllseach seasamhach {} 12 lannamhuil lómrach
    toídhbhseach tathagach daingean deaghdhóirseach
    chonairc me an tsíghbhean mhíonladh bhéasach
    chumuis 'na suíghe air bheínnse an tsaoirchirt145 
    chonairc me gárda láidir luaibhneach
    iomadach árracht táirnthe suas le
    chonairc me láithreach láinteach líonta
    ó mhullach go lár do mhná is do dhaoine
    chonairc me spéirbhean mhaorga mhállruisg150 
    mhilis bhog bhéaltais 13 mhéurlag mheálltach
    thaithniomhach shásta tháclach fhiónn
    'na seasamh a náirde air chlár ná 14 miónn
    bhí a gruag le sgaoilte síos go slaodach
    is buaireamh suídhte fíor 'na féachaint155 
    fuinghiomh 'na rádharc is faídhirt 'na siúile
    is fiuchadh le draíghion uilc aíghidhnis fúghthadh
    a caoint dá cosg le losgadh cléibh
    gan gíog 'na tsost acht tocht dá traochadh
    bfurust a reádh gur bás bo róbhadh le160 
    is tuile gan tlás a tádhal go tromm le
    ionadh seasamh air lár an chláir 'na soíghd
    is í a greada na lámh sa fásga a loíghior
    an sin 'nuair ghoil sí folcuíghe fíochmhur
    is dfuasgail osnuíghe gothuíghe a caointe 15161  8v165 
    dimig a smúit is diómpadh snógh uirthe
    thriomaigh sí a gnúis is dúbhurt mar ineósad
    MÍLE 16 fáilte is gárdus cléibh reómhad
    aoibhioll fháigbhean árrsa ó an léithchraig
    a shoíllse an lao sa Rae gan chaoimse170 
    a shaídhbhreas saoghalta a ngéibhion daoirse
    a cheannasach bhuadhach ó shluadhaibhte an aoibhnis
    bo easnamh cruaig thu a ttuamhuin sa ttírluirc
    cúis mo cháis is fáith mo chaointe
    cúis do chráig me is dfág me cloídhte175 
    bhain dom threóir me is chseoil gan chíall me
    chaith mar cheó me dóite píanta
    na sluadhaibhte imíghis gan chríoch gan chaomhna
    air fuaid an tsaoghail seo dfíorsgoith béithe
    na ccailleachadh dúbhadh gan chómhdach céile180 
    caite gan cliú gan ciónta claoinbhirt
    is aithne dom féin sa méid seo am chsiúbhalta
    bean agas céad nár mhéinn leó a dhiúbhalta
    is mise ionadh measg mo chreach mar táimse
    dimig 'na spaid gan fear gan pháiste185 
    mo dhochar mo dhógh mo bhrón mar bhíom
    gan sochar gan seoid gan sódh gan síth
    go doilibhir duaibhseach duaghbhur díoch
    gan colladh gan suan gan suaircios oídhche
    acht maslaighthe a mbuairt gan suaimhneas sínte190 
    air leabuin leamh fhuar dár suadhtha aig smaointe
    a cháig na carraige breathain go bíogthach
    mná na banabadh a nanacra suídhte
    air nós má leanaid na fearaibh dá bhfuadur
    ó mo lagar acht caithfiomnadh a bhfuadach195 
    sé amm ionnar mhéinn leó céile 'phósadh
    an tamm nár mhéinn le aoinne góbhail leó an196  9r
    an tamm nár bhfiú bheith fúghtha sínte
    seanndaig thúnda shúibhte chloidhte
    dá ttuiteach amach le teas na hóige200 
    duine fá an seacht air theacht féiseoige
    cheangal le mnaoi ní mín tais thóghaidhfig
    thaithneamhach shuidhte 'shíol ná dhfóghluim
    clógh dheas chaoin ná míonladh mhánladh
    a madh eól di suíghe nó tíocht do láithir205 
    acht dionantach óbhur nó donn doilígheasac 17
    chruinig le dóbhruin cábhair nách caoi dho 18
    isé chráig mo chroídhe is do sgaoil gan chéill me
    is dfág mo smaointe is mínntin traochta
    tráite teínn mar taoim go tréalag210 
    cásmhur cloídhte a caoi sa géurghol
    an uair chídhim preabuire calmadh croídheámhuil
    fuadrach fearamhuil barramhuil bríghmhur
    stuadhmadh feasamhach seasamhach saoidhtheámhuil
    gruaghdheas greanamhur geanamhuil 19 gnaoidheámhuil215 
    no 20 buachaill bastalach beachanta bróigdheas
    cruaidhcheart ceannasach ceapaighthe córach
    buaidhte ceanaighthe 21 ceangailte pósta
    aig fuaid aig caillig aig aimid nó aig óinmhid
    nó aig suairle salach do chaile gan tiónnsgal220 
    stuacach stailiceach aithiseach stúncach
    suaidhteach sodalach focalach fáigeámhuil
    cuardach colladhtach gorruigeach gráineámhuil
    mo chreach is mo lot 22 tá molt mídhbhéasach
    caile na ccos is folt gan réighteach225 
    da 23 ceangal a nocht sé loisg go léir me
    is cabhfuil mo locht na 24 toghidhfíghe réimpe
    créad an tóbhur na 25 tábhuirfíghe grá dhom
    is mé cómh leábhair cómh móbhuil cómh breágh so226  9v
    is deas mo bhéal mo dhéad 'smo gháire230 
    is geal mo ghné is tá méadan tláith tais
    is glas mo shiúil tá madh úrrladh sgáingheach 26
    bachallach búclach cúplach fáingheach
    mo leacadh is mo ghnúis gan smúid gan smáchal
    tarainghte cúmtha liónrach sgáthmhur235 
    mo phíob mo bhráighid mo lámhadh 'smo mhéuraibh
    a síor bhreith bárr na háille ó a chéile
    féach mo chomm nách leábhuir mo chnámhadh
    níl me lomm na 27 crómm na 28 stágach
    seo tóll is cosadh agus colan nách nár lióm240 
    sa tóghadh go socair fá Cover ná tráchtaim
    ní suairle caile ná srangaire mná me
    acht stuaire cailce tá taithneamhach breágh deas
    ní sraoil ná sluid ná luid gan fásgadh
    ná smíste duirc gan sult gan sásamh245 
    lóiste lobhtha ná toice gan éufacht
    acht óigbhean sgumhtha cómh toghadhfadh sis féidir
    mbídhinse silte mur thuille dhom chómhursain
    laíghiobach liosta gan tuigsint gan eólas
    gan rádhairc 29 gan gliocus an imirt mo chóra 30250 
    mo threíghid cár mhiste me rith an éadóchus
    ní feacathus31 fós me a ccómhangur daoine
    aig faire ná aig tórrdhamh óig ná chríonadh
    air mhachaire an bháire an ráis ná an rínce
    a bhfarradh na ttáinte air bhántadh líontadh255 
    acht gobhthadh go sámh gan cháim air dómhan
    a ccullaighthe shástadh ó bhárr go bonn
    beidh a cheart am chúl do phúghdur feíghilte
    Starch is stiúir a ccúl mo choídhpe
    húda geal gan ceal ribíníghe260 
    gúmhna breac sa cheart ruffaíghe leis261  10r
    is eannamh go brách gan fásághail aogharach
    thaithneamhach bhreágh leam cheárdán craorag
    is an iomdha luíbhnadh craoibhche is éanladh
    am aparún síoghagach ríoghagach Cambrick265 
    sághladh cúmthadh cúngadh córach
    árda sleámhuine air Screw fám bhrógadh
    búcluíghe is fáinghídhe is lámhuiníghe síoda
    is fúnsuíghe prásluíghe is lásuíghe daoiradh
    seachain ná síl gur sgínteach sgáthmhur270 
    aimid gan ghaois ná nídhindeach náireach
    agalach uaigneach uaghlach fhíaghain me
    gealach gan ghuais gan stuaim gan téagar
    a bhfalach ní reíghinse ó rádhairc na ccéadta
    is ceanasach toídhbhseach maíghidh agus méadan275 
    is dearbhtha bhídhim dom shíor thaspánadh
    air mhachaire mhín gach fíor iománadh
    aig rínce báire rás is raduireacht
    tínnte cnámh is rádhfladh is raguirne
    aonach maragadh is aithfirion dómhnaigh280 
    aig éiliomh breathnuighthe aig amharc sa toghadh fir
    chaithios mo chíall le fíach gan éufacht
    dhalludar 32 ríamh me 33 is do íadhdar mo éagh ionam
    tar éis mo chumuin 34 mo thurrain 'smo ghrá dhóibh
    tar éis ar fhuilin me diomada crághnuis285 
    tar éis ar chailios le cathamh na sgághluíghe
    béithibh balabhadh is cailliochadh cártuíghe
    Níl cleas dá mféidir léaghabh ná trácht air
    le teacht Raé ná tar éis bheith lán di
    am innid ná am sheámhuin ná air chsiúbhal na blíaghna290 
    ná tuigim gur leámhus bheith siúil le cíall as
    nír áil lióm colladh go socair aon uair dhíobh
    gan lán mo stocadh do thorthaibh fám chluasa
    is deímhin nár bho obuir lióm trosgadh le cráighfeacht
    is greídhim ná blogam ní shlogain trí tráithe291  10v295 
    an aíghidh na srothadh 35 do thomuin mo léine
    a siúil tré am cholladh le cogur ó am chéile
    is minic do chuadh me sguabadh ó an stádhcadh
    minginídh is gruag fá an luaithghrís dfágain
    chuirinn an tsúist fá chúil na gaídhile300 
    chuirinn an reámhan go ciúin fá an aídhirt chúm
    chuirinn mo chuigíol a ccillín na háthchadh
    chuirinn mo cheirthlín a ttine aoil Rághnail
    chuirinn an ros air chorp na sráide
    chuirinn sa tsop fúm tor gabáiste305 
    níl cleas acu siúd dá ndúbhrus láithreach
    ná hagairín cúmhna an deámhuin go láidir 36
    isé fáith mo sgéil go léir 'sa bhrígh
    mur táim gan céile tar éis mo dhíthil
    Fáith mo sheanachuis fhada mo phían-chreach310 
    táim an acharan daingean na mblíaghantadh
    a tarraingt go tréan air laoithibh liaithe
    is eagal lióm éag gan aoinnse dhom íarradh
    A phéarladh ó pharradhthuis 37 sgreadaim is glaoidhim ort
    éiric manamadh ort aicim thu is éimhim ort315 
    seachain ná sgaoil me am shraoill gan áird
    ná am chaillig gan chríoch gan bhrígh gan bhláith
    gan chairid gan chloínn gan choídhm gan cháirde
    air theallachaibh draíghin gan feídhm gan fáilte
    Daradh fuil 38 ímpe tínnte is tóirneach320 
    dalladhabh me suídhte muídhte am óinmhid
    sealbh gach sógh aige ró gach diú
    'saig ainibh na fódhladh as cómhair mo shúl
    ta sumach aig Saídhbh godh saídhbhir sóghmach
    Murrainn a meídhir sa haíghidh air a nuadhchar325 
    Mór is Mairsile a macanus múchtadh
    is mórchuid magadh orrthadh a fachanuid fughamsa
    is giodamach sámh í Sláine is Síghle
    Sisile is Áidhne is ádhal ionadh ttíompcholl326  11r
    tuille mar táid do mhná na tíre330 
    is mise mar táim gan tádhal gan tsíolrach
    is fada gan feídhm is faíghne dhómhsa é
    lagar am laíghidh is mo laíghios am chómhachta
    maille le luíbhnadh díbhle dreoite
    is arrthanadh draoichta chloídhfeas fós dom335 
    buaichaill deas nó gas ghaládhanta
    is bhuaidhfis ceart a shearc sa ghrá dhom
    do chonarc go leór don tsórt da 39 dhéanamh
    is chuirfin a ccóir na cómhanguir chéadhnadh
    is daingean 40 an cúmhna a dúbailt daoine340 
    greamanadh dhúbhladh is púghdar luíbhnadh
    maguirlín meídhireach meíll na mbualtaibh
    taithigín toídhbhseach toíll na tuairte 41
    mealladh na mínseach cloídhiomh na mbúnsach
    an cumanaoin buídhe sa draoicht chum drúise345 
    duilliobhur dóite air nós gur rún é
    is tuille dhon tsórt nách cóir a mhúnadh
    bo iongantus muar a ttuamhuin le chéile
    an bhroinnghill so shuas a buadhchant céile
    is dinis sí dhómhsa darnó tré rún350 
    am inid isí póstadh ó bhórd na seámhun
    nár ibh is nár ól an fóghantach fiónn
    acht cuile na mónadh dóite air leábhan
    is fada me faíghneamh fádhaimse fuasgailt
    seachain air mhoíll me sághd chum luais é355 
    mar a bhfuil laíghios dom threíghid ad chuairdse
    cuirfe me faíghirt a bhfeídhm más cruaig dom
    PREABAN anuas go fuadrach fíochmhur
    seanduine suarthach is fuadach nímhidh fé
    a bhoíll air luasgadh is luais anáile air360 
    draíghion is duais air fuaid a chnámhadh
    bo dreoil an rádhairc go deímhin don chúirt é
    air bórd na thaídhbhse dhom eísteacht dúbhurt sé361  11v
    DOCHAR is díobhail 42 is síorchrádh cléibh ort
    a thoice le míodhstáid a shíol gádh is déirce365 
    is dóch nách iongantus liogacht na gréine
    is fós gach tiubaist dár imig air éire
    mar mheath gach ceart gan racht gan dlíghe aguin
    ár mbadh bhí bleacht gan lacht gan laoi acu
    is dá ttagach nís mó do mhóirsgrios tíorthadh370 
    is gach faision dá nuadhacht air mhóir 'sair Shíghle
    a thoice gan chríoch nách cuíbhin le táinte
    olcus na síolrach daoine ó a ttáingis 43
    gan focal le muídheamh ad shínsior grána
    acht lopuig gan bhrígh locht míre is mághladh375 
    is aithine dhúinne an snúibhre is aithir dhuit
    gan chairid gan chliú gan chúl gan airigiod
    'na leibide líaith gan chíall gan mhúnadh
    gan mheidir gan mhías gan bhíadh gan únlan
    gan faice air a dhrómm sa chóbhail gan cótadh380 
    acht gad air a chomm sa bhónn gan brógadh
    creidig a dhaoine dhá ndíoltuíghe air aonach
    eision sa bhuíghean thar 44 éis íoc gach éilibh
    dar colan na naoimh bo díothal mhuar dho
    potadh maith dígh le an fhuíghilioch dhfuasgailt385 
    nách muar an tóbhacht sa gleó a measg daoine
    truadaire ad shórt gan bhó gan chaoiradh
    búcluíghe ad bhrógadh is clóicín síoda ort
    is cíairsiúir pócadh a góbhail na gaoithe ort
    dalluir an saoghal go léir lead thoídhbhse390 
    is aithne dhom féin tu 45 air ttaobh le coípe
    is deacair dhom lábhuirt do lomm is léir dhom
    is fada do dhromm gan cábhair ó an léine
    is tóghadh drochdhuinne 46 do thuigfeach 'na gádh thu
    is feábhus do riuffadh lead mhuinthirle cáimric395 
    tá canabhás saor chum sraod go bhásta
    is cábhfios don tsaoghal nách Stays é ad tfásgadh396  12r
    feicion an tír ort frínse is fáinne
    is ceilion do laoimhne grís is gágadh
    acht aithris air bórd no 47 inneósad féin é400 
    an fada nár ól tu deoir lead bhéile
    a chonartaig bhoicht na ccos gan únladh
    dochar ad chorp le Bucks gan únlan
    is furus dar lióm dod chúl bheith toídhbhseach
    chonarc leam shiúile an chúil 'na luíghean tu405 
    garbh ná mín ní síntear fúd ann
    barach ná líon dár sníghiomh le túrrnadh
    acht mata 'na smuirt gan chuilt gan chlúdamh
    dealbh gan luid gan phluid gan tsúbhsa
    a ccómhar bhotháin gan áit chum suíghe ann410 
    súghadh sioládhain is fásga a níos ann
    fíadhaile teacht go fras gan chaoimse
    is ríaghan na ccearc air trasna sgríobhthadh
    lag ionadh dhrómm is na gábhladh a lúghbadh
    is clagurnach dhonn go trómm a túirlint415 
    a chumain na bhfáig nách árd do lábhair sí
    gustalach gálbhadh gárrtha ghábhan sí
    a ndaithibh a ccóir sa cclócadh síoda
    faire go deó arú fóil cár fríobh e 48
    aithris cá bhfaíghion tú an rádharc so mhuídhean tú420 
    is aithris cár thuíll tú an leíghiob gan bhrígh seo
    is deacair a shuídheamh gur fríobh go cóir íad
    is gairid ó bhídhis gan síol an órluig
    aithris cá bhfuair tú luach do húghda
    is aithris cá bhfuair tú luach do ghúmhna425 
    acht leagaimíd uain mar ghluais an cótadh
    is aithris cá bhfuair tú luach na mbrógadh
    Aoibhioll cheannasach charrthannach 49 chómhachtach
    guíbhim thu gairim thu freagair is fóir me 50426  12v
    is fíor gur feasach me fearrairíghe fódhladh430 
    suídhte greamaighthe aig sladuiríghe dhon tsórt seo
    lámh mo charad is aithne dhom cómharsa
    láimh le baile agam gairid do chómhangur
    buachaill sionanta srimile sóntach
    is buailiobh duine acu chuige mar nuadhchar435 
    is searbh leam chroídhe an uair chídhim am rádhairc í
    a gradam a críoch a puímp sa toídhbhse
    sealabhach bó aice is ornadh fás di
    is airigead pócadh is ór idir lámha aice
    chonairc me a né í air thaobh na sráide440 
    is cumusach tréan an léire mná í
    malfuire másach mádhagach magámhuil
    marbh le cámus lán do ladámhus
    mur acht gur claon lióm éad do mhúsgailt
    sganal do sgéghiobh ná sgéalta sgrúghda445 
    bfurast dom ínsint cruínn mur chualadh
    an cumadh 'na mbídhioch sí sraoilte suaidhte
    stracaithe air lár is gáir 'na tíompcholl
    caite air an sráid nó a stábladh sínte
    mairfig a tásg is tráchtmhur choídhche450 
    air mharanadh air cháil air gháir a gníomhurtha
    an íbreacáin an aráin san fhíona
    a ttíorthacláin na mbánta míne
    aig ísle is árrsa bháinse is ínnse
    cíllbhreacáin an chláir is chióinnthe455 
    aig cúbhainsigh ainibhídh threadraoi an phónradh
    is fiúnsaig fhalachuíghe chreataluíghe an chórda
    faire bo claon í tar 51 éis a ndúbhurt me
    ghlacfuin gur saor í fé na ciónnta
    acht bheirim don phládhaig í lá mur chídhin í460 
    leagthaithe láimh le gárus sínte461  13r
    caite air an ród gan órlach fúithe
    aig gramuisg na móna air bhóirthe dhúire
    madh iongantus ann os ceánn mo chéille
    is crithim go fánn le sgránnra an sgéil seo465 
    ise bheith seánng an uair theánn gach aoinne í
    is druidim le clánn an uair shánntaig féin é
    is muar na grástadh é aig rá na mbríarthadh
    neóimint spáis níor ghádh le íarradh
    ó léaghabh air bórd di os cómhair na coínnle470 
    a Tego Vos so dórdaig ÍOSA
    gur shéid sí lacht go bleacht 'na cíochaibh
    acht nao mídh beacht agus seachtmhuin chínnte
    Breathain gur baoghal don té tá sgaoilte
    ceangal go héag fá thaobh don choíng seo475 
    a sealbh gach saoth is éad dá shuadhthadh
    a naisge mo léun mo léaghan ní bhfuair me
    is feasach don taobh seo dhon tsaoghal mur bhí me
    sealad dom réim 'sdom laothaibh roímhe seo
    leathadach láidir lán do shaídhbhrios480 
    eistios le fáil is fáilte am theághailioch
    cairid a ccúirt is cúmhna dlíghe agam
    ceannus is cliú agus cómhar na saoidhthe
    tathag am chaoint is suídhm is éufacht
    talamh is muídhean a suígheamh mo chéille485 
    maigine 52 sígheach is madh ínntin sásta
    chaillios le mnaoi mo bhrígh is mo shláinte
    bo taithniomhach leábhair an cróbhaire mná í
    bhí seasamh is cómm is cóbhuil is cnámhadh aice
    casadh 'na cúl go búclach troíllseach490 
    lasadh 'na gnúis go liónrach soíllseach
    cumadh na hógh uirthe is sógh ionadh gáire
    is cuire ionadh clódh chum póige is fáilte491  13v
    acht chreathus le fónn gan chóbhunn gan cháirde
    ó bhathas go bónn go tábharthadh a ngrá dhi495 
    is dearbh gan dóbhtadh air dómhan gur díoltus
    danngharthadh donn dom thabhairt air madh aoimhleas
    dfearthain go tromm air bhonn mo ghníomhurtha
    ó fhlaithios le fónn do lómm 'na líon me
    do snamanag suídhte snuídhim na cléire500 
    is ceangalag sínn a ccoínng re chéile
    ghlanus gan chínnteacht suídhim gach éilibh
    bhainios le baois gan ghaois an lao sin
    cortham go leór níor chóir me cháine
    stopus an gleó bhí aig cóip na sráide 53505 
    bacuig go léir bhí an cléirioch sástadh
    an Sagart ró bhaoch is béidir fáith leis
    lasamuir tóirse is cómhursain cruínn ann
    is leagabh air bórdaibh mórchuid bígh chúghain
    clagurnach cheoil is ól gan chaoimse510 
    is chaithiodur cóisir mhórtach mhuídhteach
    Mo dhíoth gan easbadh nár tachtabh le biaidh me
    an oídhche baistiobh nó as sin gur íar me
    síne air leabuin le ainir 54 do liaith me
    is sgaoil le gealaig gan chairid 55 gan chíall me515 
    isé tásg do ghéabhuin aig óg 'saig aosda
    gur breallán spóirt aig ól sa glaoch í
    a mbotháin óstadh is bóird dá bpléasgadh
    air lár 'na lóiste aig póstadh is aontad 56
    bfada dha 57 mheilt a teist sa tuairisg520 
    bfada gur chreid me a bheg ná a mhuar dhe
    badh agalach le gach beirt dá ccualadh é
    go rachain am pheilt am gheilt gan tuairisg
    fós ní ghéillfin caoch mur bhí me
    do ghlór gan éufacht aoinne mhuídhig é521  14r525 
    acht magadh nó greídhim gan feídhm gan chéill
    gur aithris a broínn dom deímhin gach sgéil
    níor chúirsíghe leámhuis ná dúrdam bréige é
    dúbhurt bean lióm go ndúbhrabh léithe é
    acht labhair a bheart a cceart sa néufacht530 
    bhronn sí mac a bhfad roimh raé orm
    Mo sgánnradh sgéil gan féith am chroídhe air
    clánn dá ttéaghabh dhom tar éis na hoídhche
    cullóid anafach ainigídh sgóltadh
    bunóg ceangailte is bean a tígh breóidhte530 
    pusóid leagthaithe air smeachaidíghe teó acu
    is cuinneóg bhaine dhá greada le fórsadh
    is mullach air láinmhíais báinbhiaidh is súicre
    aig Murrain .í. cháimliaith báinliaigh an chrúcadh
    bhí coiste cruinighthe aig tuille dom chómhursain540 
    chois na tine agus siosarnach dhómhsa
    sgaoilid cogur a bhfogus dom eísteacht
    míle moladh le solus na soíllse
    bíoch nách bailioch a daibig an chré seo
    chídhimse an taithir 'na sheasamh 'na chéadfadh545 
    abhfeicion tú a Shaídhbh rú luígheabh a ghéugadh
    a dheilibh gan draíghion a bhoíll sa mhéuraibh
    cumus na lámh bo dána dóirne
    cumadh na ccnámh is fás na feóladh
    cheapadar cruínn gur shíolra an dúbhchus550 
    maise mo ghnaoi agus íobhar madh ghnúise
    feille mo shrón is glónradh méadain
    deiseacht mo chlodh 58 mo shnógh agus mfhéachaint
    leagadh mo shúl is fiú mo gháire
    is as sion do chshiúbhail ó chúl go sághladh e 59555 
    Amharc ná rádhairc ní bhfaighinse dhon chréice
    is baileach gan leíghios do mheíllfioch gaoch é556  14v
    aig cuideachta an teághalaigh a bhfeíghil mo chaochtadh
    siolladh dha 60 laíghead di leághaidhfidh an créitiuir
    do labharus garg is do agarus ÍOSA560 
    is stólltadh garbh do bhagairios graoiseach
    dfógrus fearg le hainibhios caointe
    is dóch gur chreathadur cailliochadh an tí reómham
    air leisge an acharain leagadur chúgham é
    beir go haireach air seachain ná brúghaig é565 
    is furus é shuadhthadh luaisg go réig é
    turruinn do fuair sí ruaig roimh raé é
    seachain ná fáisg é fág 'na luíghe é
    is gairid an bás do is gearr do reíghig sé
    dá mairioch go lá idir lámhadh ionadh chlódh570 
    sa sagart air fáil níor bhfeárr a bheith beó
    do bhaineas tsnídhim dá chuíbhreach cómhdaig
    bhreathain me cruínn é sínte air ghlúmhan lióm
    a mbuaireach daire me tathaigeach túnda e 61
    fuair me fearagach fearsadach lúthmhach575 
    láidir leathan mo leanamh 'na ghuaille
    sághladh daingheanadh is anachuid gruaige air
    cluasadh cruinnithe is innginídhe fástadh
    chruaghdur uilleanadh a chruibh is a chnámhadh
    daibig a shiúile is fiú a phollairíghe 62580 
    is daire me 63 ghlúimhne lúthmhachmhur láidir
    coileádhan cumusach cuisleanach corach 64
    fulládhain fulanach fuinngheamhach feólmhur
    Sgreadaim go hárd le gáir na tíre
    is leagaim dod láithir cás na ndaoine585 
    breathain go caoin is bhí 65 truaighbhéileach
    beannaibh a ccínn is suídhim a ccéille
    arrthaig an dlíghe seo cuíng na cléire
    is ainic an bhuídhean nár fríobh sa ngéibhionn586  15r
    má lagaig an síolrach daoinmhur daonadh590 
    a ttalamh daith aoibhinn fhíorghlas éirion
    is furus an tír daithlíonadh dho laochaibh
    durrusa a nguídhe gan bhrígh gan éufacht
    cabhfuil an gádh le gáir na baínse
    cartadh biotáille is pádh lucht saínte595 
    sumaig air bórd go fóiseach toídhbhseach
    glugar is gleó acu is ól da 66 shaíghioda
    ó daibig an tábhar do bhrónn mac dé
    gan sagart air dómhan da ttábhairt dá chéile
    is leathanmhur láidir lán-mhear léadmhur600 
    farsaing le fáil an tádhalmhach saor seo
    67
    is minic do chídhimse bríghmhur bórrtha
    cumusach líonta a ccroídhe sa ccóir iad
    créim ní fheicim na 68 doille na 69 coíche
    in léim air leirthe dár hoileabh 70 ó mhnaoi air bith605 
    is mó sis mire sis tenne sis tréine
    a cclódh sa cclisteacht ná dlistiniog aoinne
    is furus a luaidhimse dfuasgailt suídhte
    is duine acu an uairseo air fuaid an tígh seo
    a bhfeicion tu thall go ceannsa ciuin é610 
    deisig a náll a tteánta an bhúird é
    breathain go cruínn é bíoch gurab óg é
    is dearbhthadh suídhte an píosadh feóladh é
    is preabuire a ttoirt a ccorp sa ccnáimh é
    cabhfuil a locht a ccois ná a láimh dhe615 
    ní seiriceach fann ná seánndach feósach
    leibide cámm ná gánndal geoiseach
    meáll gan chumadh ná sumach gan síne é
    acht lánnsa cumusach buinneamhach bríghmhur
    ní deacair a mheas nách spreas gan bhrígh620 
    bheadh ceangailte air nasg air teasg aig mnaoi
    gan chnáimh gan chumus gan chumadh gan chómm
    gan ghrá gan chuman gan fuinnghiomh gan fónn
    do sgaipfeach a mbroínn aon mhoídhre mná
    le catachus draíghion an groídhire breágh621  15v625 
    mar chuirion sé a bhfeidhm gan mhoíll gan bhréig
    le cumus a bhoíll is le luígheamh a ghéug
    gur cróbhaire é crothabh go cortham gan cháim
    le fónn na foladh is le fortham na sláinte
    Leis sin ná íarrsa a Ríaghoin Raéltioch630 
    meille mar íad le ríaghail gan éufacht
    sgaoil a cholladh gan chochall gan chuíbhreach
    síol an bhodaigh sa mhogullfhuil mhuídhteach
    sgaoil fá chéile do réir nadúradh 71
    an síolmhach séad sa braon lághabúrthadh635 
    fógair féilteach tré gach tíortadh 72
    do óg is daostadh saorthoil síolraig
    cuirfig an dlíghe seo gaois a ngaodhailibh
    is tiucfuig an brígh mar bhí ionadh laochaibh
    ceapfaigh sé cómm is drómm is dóirne640 
    aig fearaibh an dómhain mar ghóll mc móirne
    gealfaig an spéir beidh éisg a líontadh
    is talamh an tsléibh go léir fá luíbhnadh
    fir agus mná go brách dá mhíthin
    a sinim do cháil le gardus aoibhnis645 
    TAR ÉIS bheith tamal don ainnir aig eísteacht
    leim 73 'na seasamh go tapadh gan foíghne
    lábhair sí leis agus leisiomh 'na siuile 74
    is rabhartuíghe feirige feille aice fúthadh
    Dar coróin na carraige mar acht le géille650 
    dhod chlodh 75 dhod ainis is do easnamh do chéille
    is do amm na huirrime an chuideachta shéimh seo
    an ceann leam ingin do sgiobfuin dod chaolsgrog
    do leagfuin a nuas do thuairt fá an mbórd tu
    is bfada le luadh gach cuaird dá ngéabhain ort655 
    stróicfinn sranngaibh do bheathadh le fonn cheart
    is chseólfuin tanam go Acheron tonntach656  16r
    Ní fiú lióm freagaradh freastail do thábhairt ort
    a shnúibhre fleasgaig nách aithios do lábhurthadh
    acht ineósad feastain do mhaithibh na cúirte660 
    an nós ar cailliobh an ainnir nár bhfiú thu
    do bhí sí lag gan badh gan púntaibh
    bhí sí a bhfad gan teas gan clúdamh
    corrthadh dhá saoghal air Stray dhá seóladh
    ó phostadh go polaér gan gaoghal gan cómhangus665 
    gan sgíth gan spás do lá ná dhoídhce 76
    a striocadh 77 an aráin o 78 mhná nár cuíbhe lé 79
    do gheáll an fear seo dreas socámhuil di
    gheall an spreas di teas is clúideamh
    cortham glan is badh le crúgh dhi670 
    is colladh fada air leabuin clúimh di 80
    tealluíghe teó agus móin a daoichiont
    is balluíghe fód gan lóinthe gaoithe
    fothan is díghean ó an síghin is ó an spéir di
    is olan is líon le snígheamh chum éadaig675 
    do bfeasach dhon tsaoghal 'sdon phéist seo láithreach
    nách taithneamh ná téaghabh ná aon phiuc grá dho
    cheangail an péarladh maorga mná so
    acht easnamh go léir bo déirc le 81 an tsástacht
    bo dúbhach an fuadar suaircis oídhche680 
    smúit is ualach duais is lionadh 82
    lúimhníghe luadh agus guaille caoiladh
    is glúimhne cruadh cómh fuar le ímhre
    cosadh feoidhte dóite ó an ngríosaig
    is colan bhreoidhte dhreoite chríonadh685 
    a bhfuil stuaire beó ná feoidhfeach liaith
    aig cuail dá shórt bheith póstadh ríamh
    nár chuartaig fós fá dhó le blíaghuin
    cé buachaill óg í feoil 83 nó íasg
    'sa feoidhteach fuar seo suas le 84 sínte690 
    dreoidhte duairc gan bhuadh gan bhíogadh691  16v
    óch cá ar mhuar dhi bualadh bríghmhur
    air nós an díabhail de uair gach oídhche
    ní dóch go ttuigir gurb isi 85 bo chiónntach
    ná fós go ccliseach air luige le túndacht695 
    an moídhre masgalach carthanach ciuin 86 tais
    is deímhin go bhfeacadh sí a mhalairt do mhúna
    ní lábharfach focal dá madh obuir an oídhche
    is thábharfach cortham do stolluire bhríghmhur
    go brách air siúbhal níor dhiúbhaltuig ríamh é700 
    air chnáimh a cúil sa siuilibh íadhatadh
    ní thábhurfach preab le stailc mhídhchíosach
    fóghadh mar chat nó sraic nó sgríob iar 87
    acht í go léir 'na slaoghad cómh sínte
    taobh air thaobh sa géug na thíompcholl705 
    ó sgéal go sgéal a bréagadh a smaointe
    béal air bhéal sa méuracht síos air
    is minic do chuir sí a cos ttaobh nún de
    is cimil 88 a Brush ó chrios go glúmhan de
    sgiobadh an phluid sa chuilt dá ghúngadh710 
    a spriongar sa sult le muirt gan súbhchus
    níor chábhair di cuigilt ná cimilt ná fásgadh
    fóghadh dá hingin dá hillin ná a sághladh
    is nár dom aithris mar caitheach 89 sí an oídhche
    a fásga an chnaiste sa seardha sa síne715 
    a feacadh na ngéug sa téadach fúithe
    a ballaibh go léir sa 90 déid air lúithchrith
    go luinnir an lao gan néul do dhúbhadh uirthe
    aig imirt ó thaobh go taobh 'saig únfairt
    Nách furus don lóbhar so lábhairt air mhná720 
    is gan fuinngheamh 'na chómm ná cábhair na chnámhadh
    má dimig an mhóbhuil bhí trómm na ghádh
    is gur déineamh an fhóbhuil seo gaíbhimse a páirt
    a bhfuil sionnach air slíabh na 91 íasg a ttráig
    na 92 fiular le fíaghach na fíaghaig le fádhan721  17r725 
    cómh fada gan chíall le blíaghuin ná lá
    do chathamh gan biaidh sa bhfíaghach le fáil
    an aithnidh díbh féin sa tsaoghal so cá fhuil
    an tainimhídh claon ná an féithid fághain
    do phiucach an chré nán fraoch ná an fadhal 93730 
    is fiurthan go slaoghadach is féur le fáil
    Aithris gan mhoíll a chloídhre chráidhte
    freaguir me fághaimse feídhm ad raidhte 94
    cabhfuil do dhíth a suíghe chum béile
    ar cathamh le mídh aice a ttíoghbhus na féile735 
    an luigide an chuil 95 nó an lúghaide an láithreach
    fithche milliúbhan má chshiúbhail le ráithche ann
    mairig ad cheánn a sheánndaig thúnda
    an agal leat gánntan amm do dhúlladh
    an doch 96 a ghlioguire buile gur baoghal leat740 
    ól na sionaine tirim nó a taosgadh
    trágh na farraige is tarraint an tsaile 97
    is clár na maradh do sgaipe le sgághladh
    breathain an amm air leámhus do smaointe
    is ceangail do cheann le bánndadh thíompcholl745 
    seachain a ttráith ná fág do chíall
    le agaladh mná bheith fáilteach fíall
    da 98 ccaitheach sí an lá le cách dá ríar
    bheadh tuille is do sháithse air fáil 'na ndíaig
    mo chúmhadh is mo chrádh bo bhreágh sin éad750 
    air lúdhbuire láidir lán-mhear léadmhur
    shántach sháiteach shásta sheasamhach
    reámmsach reádhflach reádhbach reabuirneach
    lasgaire luaimneach cuartóir caoimseach
    balcaire buan nó buailteoir bríghmhur755 
    acht seanduine seánnda cránnda créimeach
    feamaire fann is feámm gan féile
    IS mithid dom chroídhe bheith lionta 99 dho léithe
    is mo iongantus trígh gach smaointe baoithe756  17v
    cá1 100 do bheir sgaoilte ó chuíbhreach céile760 
    an aigilis sínsir suídhim na cléire
    mo chrádh gan leíghios mo threíghid am fhásgadh
    is láidir mfaíghne is laíghiod mo ráige
    is méad a mbídhiom air díth gan aoinne
    is mían ár ccroídhe fá shnídhim na héide765 
    nách bocht an rádhairc do mhoídin ghádhmhur
    toirt is taídhbhse a moíll sa mbreághthadh
    blosgadh an aíghidh agus soíllse a ngáire
    corp is coídhm is toíll air táimhchrith
    úireacht áilleacht bláith is óige770 
    reámhadus cnámh is meádhachant feóladh
    martus trómm is drómm gan suadhthadh
    neart gan dóbhtadh is fónn gan fuaradh
    bíonn sealbh gach sógh acu air bhórd na saoidhthe
    arradh agus ór chum óil is aoibhnis775 
    clúimh chum luighe acu is soíll chum 101 bígh acu
    plúr is meíllseacht meídhir is fíonta
    is gnáthach cumusach iomadach óg íad
    is tá fhios aguinne gur fuil is gur feoil íad
    cúmhadh ní ghlacfuin le cafuiríghe coíllte780 
    snúbhruíghe galuir ná saraig gan soíllse
    acht marluíghe bodachadh tolluiríghe tréanadh
    a dághamhaoil cholladhtadh is obuir gan déanadh
    Creidim gan bhréig gur mhéinn le roínt díobh
    feille le féile daor ní bheídhinnse785 
    cortham ní cóir an tórd le chéile
    chrochadh le córda ghóbhail ná dhaoradh
    bás na druinghe go deimhin ní ghráidhfinn
    lán na luinghe chum duine ní bhádhaifinn
    cuid acu bíoch gur ríocaig ríamh íad790 
    is cuid acu bhíos gan rígheamh gan ríaghail leó
    cínntig chruagh gan truadh gan tréithe
    fíochmhur fuar is fuath dho bheithe102791  18r
    tuille acu tá níos feárr ná a chéile
    tuillte le grádh is le grástadh féile795 
    is minic a buaidhtear buaibh is gréithe
    cuigean is cruach do chuaird na cléire
    is minic leam chuíbhne muídhiog a ttréithe
    is iomad a ngníomhurtha fiorghlic 103 féithe
    is minic do chualadh air fuaid na tíre800 
    siosarnach luaith dá luadh go líonmhur
    is chonairc me toídhbhseach roínt dá rámmsa
    is imhir dhá ccloínn air shloínte fállsa
    bainean sé fásga as lár mo chléibhse
    a ccaitear dá sláinte air mhná treasaostadh805 
    is turruinn sa tír chum díoth na mbéithe
    ar cuireamh gan bhrígh dhon tsíghilreach naómhtha
    is dealbh an díachair díanghuirt d'éire
    ar chailliomuir ríamh le ríaghail gan éufacht
    fágaim fúdsa a chnúdh na céille810 
    fáith na cúise is cúmhadh na cléire
    is meálltadh meíllte luíghid dom dhóithse
    is dáll gan rádharc me 104 soíllsig m'eólus
    aithris ó is cuíbhin leat caoint na bhfáige
    is abstoil an Rígh bo bhíoghacach ráidhte815 
    cabhfuil na cómhachta dórda an dúlladh
    is calcadh na feóladh a ccoróin na cúmhadh seo
    Pól dar lióm ní dúbhairt le aoinne
    an pósadh dhiúbhaltadh acht drúis do shéanadh
    sgarabh lead ghaoghal dá mhéid do ghnaoi820 
    agus ceangal lead shaoghal is claobh lead mhnaoi
    is obuir gan bhrígh do mhnaoi mur táimse
    focail an dlíghe seo shuídheamh dhod láithir
    is cuíbhin leat féin a phéarladh an toídhbhse
    suígheamh gach sgéil is léir dhuit soíllseach825 
    binn-ghuith buan is buadh na mbréirtheadh
    is caoint an uain ná luaidhfear bréagach826  18v
    día nár bho áil leis máithir aonta
    is ríaghail gach fáige a bhfádhbhur béithe
    Guídhim go hárd tu fháigbhean tsíghthe830 
    a shíolrach neámhdha a bhárr na ríghthe
    a shoíllse glóire a choróin na sluaidhte
    eíst leam ghlórsa fóir is fuar dhúinn
    meádhaig in tínntin díth na mbéithe
    is práinn na mílte bríghideach aontadh835 
    is toicibh mur táid air bhrághaid a chéile
    a borradh sa fás mur ádhal na ngéodhna 105
    an tádhal is lúghadh atá siúbhal na sraide 106
    gárrluig dhúbhadh atá geúmhnach gránadh
    an aga dá luíghiod má gheíbhid a ndóchaint840 
    glasardha meídhig is bleídir bórrthaid 107
    durachar nímhidh le haois gan éufacht
    tiucfadh na cíochadh sgínnfid sgéithfid
    sgalladh mo cléibh 108 is baoith mo smaointe
    a tagairt air chéile a ccaorthaibh tínnte845 
    is deacair dhom siúil le súbhchas dfáil
    is gan fear an aíghidh triúir sa múmhain dá mná
    ó thárladh an ceánntar gann seo gádhmhur
    fáinthibh fánn san támm seo práineach
    fódhladh folamh is fortham aig fíadhaile850 
    is óige an phobuil a cromadh sa líaithe
    aonta fada go dealbh ná foíghne
    dho aoinne air thalamh is fear éigin fádhaimse
    ceangail a ttráith go tláith fá an iúghaim íad
    is as sin go brách acht fágthar fúghaine íad.855 
    D'EÍRGE an mhánladh air bhárr a bheínnse
    shoíllse an lá san áit ionadh tíompcholl
    bo ádhluin óg a clódh sa caoindreach
    b'árd a glór bo bheó is bo bhíoghacach856  19r
    dfáisg a dóirne is dórdaig deímhineach860 
    báille air bórd a fógairt Silence
    dúbhurt a béal bhí séide soíllse
    an chúirt go léir go faon aig eísteacht
    Gheíbhimse díreach brígh chum buaidhte
    is feídhm ad chaointse a bhrígheadach bhuarthadh865 
    chídhim sis dóch gur dóite an rádharc lióm
    siolrach 109 órrthladh mhóire is mheídhibhe
    an sifteoir caol sa créitiuir 110 cloídhiorthadh
    an cisteoir claon sa déirceoir diógharthadh
    sugh na táire is tádhal na caoimse870 
    siúil le sárfhuil sámh na saoidhthe 111
    achtoimíd mar dhlíghe do bhéithe
    an seacht fó thrí gan chuíbhraech céile
    tharraint air cheánn go teánn gan truagh
    sa cheangal don chránn seo a tteánntadh an tuamadh875 
    bainigídhe lómm de a chóbhail sa chóta
    is feannaigídhe a dhrómm sa chómm le chórda 112
    an chuid acu thárrladh bádhaite a mblíaghantadh
    is cheilion go táir an táirne tíarpadh
    chuiris a múgh gan súbhchas d'aoine880 
    buile na húghadh agus lúith a a ngéugadh
    mheillios a ccáil is fáil air mhnaoi acu
    a feitheamh gan fáith air bhárr na craoibhe
    fágaim fúibhse tiúbhansgailt páise
    a mhná na dúlladh dúbh le dálgus885 
    ceapaigídhe fíor-nimh tínnte is táirnibh
    caithigídhe smaointe is ínntleacht mná leis
    cuirig bhur ccómhurle 113 a ccómhar le chéile
    is tugaimse cómhachta an fórsadh dhéanamh
    bheirim gan spás díbh páis na ccíantach890 
    is beag lióm bás gan bárrghoin pían dóibh
    Ní chuirimse a bhfáith a bhárr mo chaointe
    an fuiritheach fáltadh cáslag claoidhte891  19v
    an góbhal gan gothadh ná an goladh gan geállsuilt
    tóll gan toradh ná an toramach fállsa895 
    acht ligthear an óige a ccóir chum síolraig
    is déanach an sórt seo clócadh is díghean dóibh
    is minic do chídhimse ríghinsig bhaoithe
    a tuitim le tíoghbhus is bídhimse baoch dhíobh
    gobhthadh le mná do lá agus doídhche900 
    a cosnamh a ccáil 'sair sgáith a ngníomhurtha
    a seasamh na bhfeídhil sa bhfeídhm go fáltadh
    a nainim air chloínn is bheídhinnse sástadh
    Chualadh siolladh is do cuiriobh a bhástadh é
    is fuaith lióm buinionach iomadach ráidhteach905 
    labhair go réig is glaodhaig go híosail
    bas air do bhéal is baoghal bheith caointeach
    seachain go fóil na cómhachtaig íogmhur
    is caithfid síad pósadh fós pé chídhfios
    tiucfaig an lá le lánchead cómhurle910 
    is cuirfig an pápadh lámh na ccómhacht air
    suíghfidh 114 an chuideachta air thiubaist na ttíortha 115
    is sgaoilfear chugaibh fa 116 urachal cuíbhrig
    fíaghantus foladh agus fortham na feóladh
    is míann bhur ttoile na tollairíghe teó so915 
    aon duine eile dár hoiliobh ó mhnaoi air bith
    léighig a ndeirim is feicim do bhíoghagadh
    air shlíghe mo chumuis ná fuilinn a ccaoi air bith
    sraoill gan urruim ná Murruinn a mbríste
    acht leanaig sa tóir na feóghaitig liaithe920 
    is glanaigídhe fódhladh ó an sórt so fíadhaile
    Caithfiodsa gluaiseacht uaibh chum siúbhail
    is fada mo chuairdse air fuaid na múmhan
    an turus tá reómham ní fhónan moíll do
    is iomad dom ghnó an so fós gan eísteacht925 
    casadh me a rís sis fíor nách fáilteach
    dfearaibh nách bínn mo thíocht don áit seo926  20r
    an chuid acu atá go táir 'na smaointe
    fuirrean nách foláir leó a ccáil bheith sínte
    mhuídhios le fortham a ccortham air bhéithe930 
    chídhfe an pobal a ccogar sa sméide
    is taithneamhach leó sis dóil gur laochas
    sganal na hóige póstadh is aonta
    míann a ttoile ní sporan a cciónnta
    bréantus foladh ná borradh na drúise935 
    taithneamh don ghníomh ná fíoch na féithe
    acht magadh na mílte muídheamh na néachtadh
    ní saínt dá sógh bheir leó na céadta
    acht caínt is gleó agus mórtus laochais
    mustar is ábhacht is ráig gan ríaghail940 
    sa ccumus go tláith gan tádhal gan tríall
    go tuisealach tárrlag táimh 'na níall
    is cuthach le gádh air a mná ionadh ndiaig
    glacfad go réig an méid seo láithreach
    caithfe me géille dho mhéid mo phráineach945 
    cuirfe me an bhuíghean so a ccoíng sa niúghaim
    an uair thiucfadh me a rís sa mídh seo chúghain
    DO BHREATHAIN me cruínn an Rígbhean 117 raéltach
    lagaig mo chroídhe le línn bheith réig dhi
    daire me dásacht ghránmhur éigin950 
    is pairithis bháis am chnámhadh 'sam chéadfa
    chonairc me an tír sa tíoghbhus air luasgadh
    is fuinngheamh a caointe rínce am chluasadh
    tagann an bíomadh bíoghacach báille
    is leathain mo líghthe air shíneadh a láimhe955 
    tharaingh air chluais go stuadhcach stórrthadh
    stracaithe suas lé air uachtar bóird me
    preaban an báb so chráig an taontadh
    greadan a lámhadh sis árd do léim sí
    is aibig a dúbhairt a chrústadh chríonna118960 
    is fada me siúil lead chúlsa chíoradh961  20v
    is minic do sluígheamh 119 thu a chroídhe gan daonacht
    is mithid duit stríocadh 'dhlíghe na mbéithe
    cosaint cá bhfaígh tú an aíghidh na cúise
    focal níor thuíll tú a laíghiob gan lúithchlis965 
    cabhfuil do shaothar saor le suídheamhchant
    cabhfuil na béithe baoch dod ghníomhurtha
    Breathainse a bhoíll seo a mhoíghdion mhaorgadh
    ainibh ní bhfaíghimse mheíll air bhéithe é
    breathain go cruínn a ghnaoi sa ghéuga970 
    ó bhathas a chínn go boínn a chaolchos
    bíoch gurb ainimheach ana mhíodhchúmthadh é
    chídhimse ceangailte a bharradh gan diúbhaltadh
    gile ní ghráidhfin bfeárr lióm buídhe é
    is cumadh na ccnámh ní cháinfin choídhche975 
    duine a mbeadh drónn 'na dhrómm is fánadh
    is minic sin tóghadh fir crómmshluineánach
    is minic sin gámmbach lánnsa gníomhach
    is iosgada cámm aig strámmpadh 120 bríghmhur
    is fáithibh fuilitheach urrusbach éigin980 
    dfág an duiritheach fuirighfe an aontadh
    is méid a cheanadh idir mhaithibh na tíre
    a réim le sealad a ccaradus daoine
    a sinim air cheóltadh spórt is aoibhnis
    imirt is ól air bhórd na saoidhthe985 
    a ccómhar na fuirine fuineabh as féile
    an snúibhre bfurus do murruimse ghéille
    is toídhbhseach taithneamhach taireabhach tréightheach
    meídhreach meanamnach ainim sis aedhiorach 121
    Ainimhídh ad shórt níor órda an tíaghurna990 
    geanamnuíghe fós a ccómhangur liaithe
    creathaim go bonn le fonn do dhaortha
    is gairid an chábhair do lábharthadh baoithe
    is coir mós díreach suídhte an téadan
    deith 122 fó thrí gan cuíbhreach céile991  21r995 
    Eístig liómsa a chliú na foíghne
    fághaimse cúmhna a ccúis na moídhme
    an crádh sa dúlladh mhúch gan bhrígh me
    a mhná na múirne is rún lióm íoc air
    cúmhna a deirim libh beirig air tóig é 1231000 
    úghnadh goirim thu is faíg dhom an córda
    cabhfuil tú Áidhne ná bí air iarradh
    ceangailse a Mháire a lámhadh air ttaobh shíar dhe 124
    a Mhurruinn a Mheídhbh a Shaídhbh sa Shíghle
    cuirigídhe a bhfeídhm le 125 doíghiorthaibh díocais1005 
    bárr gach sgóladh d'órda an tsíghbhean
    bádhaig sa bhfeóil gach córda snídhimeach
    tómhais go fíall na píantadh is cruagh
    le tóin is le tíarpadh bhríain gan trruagh air bith
    tóg na lámhadh is árda an sgiuirse1010 
    is sómpladh sámh é a mhná na múirne
    gearraigídhe doímhin níor thuíll sé fádhbhur
    bainigídhe an leághab ó roínn go sághail de
    cluistear a chlínn a ccríochaibh éibhir
    is critheach a ccroídhe an sna críontuig aonta1015 
    Is cíallmhur ceart an tacht é sílim
    blíaghain an aicht seo is ceart é sgríobh dhúinn
    réightig ceil no 126 goid do sgímhle
    céad is deith fó leith as míle
    dúbail ceart an freastal fuíghiolaig1020 
    is thúirling mac an tseachtmhuin roímhe sin
    glacan sí an peánn 'smo cheánnsa suaidhte
    air eagaladh mfeánntadh is sgánnradh an bhuailte
    an aga do bhí sí sgríobh an dátadh
    is maithibh an tígh aice suídhte air gárdain 1271025 
    sgarus leam néull do réighios mo shiúile
    is phreabus do léim ó an bpéinn am dhúiseacht
    Foircheánn

Document details

The TEI Header

File description

Title statement

Title (uniform): Cúirt an Mheónoídhche

Title (extended): [le Brian Merríman]

Title (translation, English Translation): The Midnight Court

Author: Brian Merriman

Editor: Liam P. Ó Murchú

Responsibility statement

Electronic edition compiled by: Beatrix Färber and Laura Harmon

Funded by: UCC College of Arts, Celtic Studies and Social Sciences via Writers of Ireland II

Edition statement

1. First draft, revised and corrected.

Extent: 9360 words

Publication statement

Publisher: CELT: Corpus of Electronic Texts: a project of University College, Cork

Address: College Road, Cork, Ireland—http://www.ucc.ie/celt

Date: 2008

Distributor: CELT online at University College, Cork, Ireland.

CELT document ID: G308100

Availability: Available with prior consent of the editor, Dr. Liam P. Ó Murchú, at the Department of Modern Irish, University College, Cork, for purposes of academic research and teaching only.

Source description

Manuscript source

  • Cambridge, Cambridge University Library, Add. 6562 (the poet's autograph).

Editions and Translations

  1. Ludwig Christian Stern, Brian Merrimans Cúirt an mheadhóin oidhche, Zeitschrift für Celtische Philologie 5 (1905) 193–415 (includes German translation).
  2. Risteárd Ó Foghludha (.i. Fiachra Éilgeach), Cúirt an Mheadhon Oidhche (Dublin: Hodges Figgis 1912). Reprinted 1949.
  3. Daithí Ó hUaithne, Cúirt an Mheán Oíche (Dublin: Dolmen Press 1968).
  4. Liam P. Ó Murchú, Cúirt an Mheonoíche le Brian Merríman (Baile Átha Cliath: An Clóchomhar 1982).
  5. Cúirt an Mheónoidhche le Brian Merríman: A Diplomatic Text from Cambridge, University Library, Manuscript Additional 6562, ff. 6r–21r. For details see Pádarig de Brún and Máire Herbert, Catalogue of Manuscripts in Cambridge Libraries (Cambridge University Press 1986) 85–88.
  6. Brian Merriman, The Midnight Court/Cúirt an Mheán Oíche, a critical edition by Brian Ó Conchubhair (Syracuse: Syracuse Unversity Press 2011).
  7. Celia de Freine, Brian Merriman's The Midnight Court, (Syracuse: Syracuse Unversity Press 2013).

Further reading

  • Dr Ó Murchú has compiled a reading list on Brian Merriman for the Cumann Merriman (the Merriman Society), available on the Cumann Merriman website at http://www.merriman.ie/merriman/leabhair.en.

The edition used in the digital edition

Ó Murchú, Liam P., ed. (2005). Cúirt An Mheonoíche le Brian Merríman‍. Clare[?]: Cumann Merriman, 117 pp.

You can add this reference to your bibliographic database by copying or downloading the following:

@book{G308100,
  title 	 = {Cúirt An Mheonoíche le Brian Merríman},
  editor 	 = {Liam P. Ó~Murchú},
  edition 	 = {0},
  pages 	 = {117 pp},
  publisher 	 = {Cumann Merriman},
  address 	 = {Clare[?]},
  date 	 = {2005}
}

 G308100.bib

Encoding description

Project description: CELT: Corpus of Electronic Texts

Sampling declarations

All editorial introduction, translation, glossary, notes and indexes have been omitted. Editorial corrigenda are included in the electronic edition.

Editorial declarations

Correction: Text has been checked and proof-read twice at CELT. All corrections and supplied text are tagged.

Normalization: The electronic texts represents the edited text. Expanded abbreviations are marked ex in the XML file. In the HTML file, these appear in italics. “The punctum is often indistinguishable from ink droplets and other unimportant markings and soiling. The punctum is sometimes not written where expected; its absence is marked sic in the footnotes. The length accent when omitted where expected is marked sic in the footnotes. In keeping with the practice of scribes in the modern period the length accent can be used to mark long vowels and diphthongs, whether historical or arsing from phonological developments, e.g. gnáith (l.1), cíanta (l.9); siúbhal (l.1), ccínn (l.8), ádharc (l.21), ccoíllte (l.12). It should be noted, however, that in the MS the accent extends over the whole vowel and consonant cluster. When a long vowel is intended, this diplomatic edition places the accent over that vowel, e.g. siúbhal, above. When a diphthong is intended this edition places the accent (a) over the second vowel of the MS orthography, e.g. ccoíllte, above; (b) over the first written vowel in a vowel+consonant(s)+vowel cluster, e.g. ádharc, above, ttaíghreamh (l.38).” At the foot of one folio, the initial word of the following folio is often written below the last line of verse. These words are commented out in the XML file.

Quotation: Quotation marks are rendered q.

Hyphenation: Soft hyphens are silently removed. When a hyphenated word (hard or soft) crosses a page-break or line-break, the page-break and line-break are marked after the completion of the hyphenated word.

Segmentation: div0=the poem. div1=the section. Line-breaks are numbered. MS foliation is marked mls unit="folio" and numbered.

Standard values: Dates are standardized in the ISO form yyyy-mm-dd.

Interpretation: Names are not tagged.

Reference declaration

A canonical reference to a location in this text should be made using “section”, eg section .

Profile description

Creation: By Brian Merriman late 18th century

Language usage

  • The text is in late 18th-century Irish. (ga)
  • Notes are in English. (en)

Keywords: poetry; satire; 18c; Brian Merriman; Midnight Court

Revision description

(Most recent first)

  1. 2014-07-01: Items added to bibliographical details. (ed. Beatrix Färber)
  2. 2008-10-09: Keywords added; file validated. (ed. Beatrix Färber)
  3. 2008-04-27: Proofing (2) finished; more markup applied; file re-parsed; SGML and HTML version created. (ed. Beatrix Färber)
  4. 2008-04-16: File parsed; SGML and HTML version created, online proofing (1). (ed. Beatrix Färber)
  5. 2008-04-15: Header created; more encoding added. (ed. Beatrix Färber)
  6. 2008-04-10: Structural and content encoding continued. (ed. Laura Harmon)
  7. 2008-04-01: File converted to plaintext; structural and content encoding begun. (ed. Beatrix Färber)
  8. 2006-11-28: Edited text donated to CELT as MS Word file. (donation Liam P. Ó Murchú)

Index to all documents

Standardisation of values

CELT Project Contacts

More…

Formatting

For details of the markup, see the Text Encoding Initiative (TEI)

page of the print edition

folio of the manuscript

numbered division

 999 line number of the print edition (in grey: interpolated)

underlining: text supplied, added, or expanded editorially

italics: foreign words; corrections (hover to view); document titles

bold: lemmata (hover for readings)

wavy underlining: scribal additions in another hand; hand shifts flagged with (hover to view)

TEI markup for which a representation has not yet been decided is shown in red: comments and suggestions are welcome.

Source document

G308100.xml

Search CELT

  1. reconstruction of surname from titles of two other items attributed to poet in MS. 🢀

  2. is inserted as suprascript between tír and íodhar, circumflex ^ below line pointing at is🢀

  3. punctum above first m🢀

  4. sic 🢀

  5. F slightly higher than usual lower case 🢀

  6. foot on down-stroke of s making it resemble f 🢀

  7. or ndiagh🢀

  8. go written over is and r over t (in other hand?) 🢀

  9. punctum over d🢀

  10. sic 🢀

  11. punctum over g🢀

  12. room for six or seven lettered word (which was elided?) 🢀

  13. punctum over t🢀

  14. sic 🢀

  15. line drawn under the four accented words; double line drawn on outer margin on right of last four lines of folio. 🢀

  16. space between this line and previous line. 🢀

  17. sic 🢀

  18. i appears to be written over centre of o; impossible to state whether do or di was written first 🢀

  19. punctum over g🢀

  20. sic 🢀

  21. punctum over c🢀

  22. punctum over t🢀

  23. sic 🢀

  24. sic 🢀

  25. sic 🢀

  26. punctum over g is unclear 🢀

  27. sic 🢀

  28. sic 🢀

  29. c inserted above line between r and g, radhairgan written as one word first 🢀

  30. c with punctum at end of word smudged or deliberately covered over 🢀

  31. t with unclear punctum 🢀

  32. u or a inserted above line between l and d 🢀

  33. punctum less prominent than is usual over m 🢀

  34. punctum over n🢀

  35. punctum over r🢀

  36. last word of line crossed out in heavy ink; with help of other MSS sabhrairthe can be detected; go láidir to the right in direction of margin in lighter script which seems to be that of main scribe 🢀

  37. sic 🢀

  38. f in upper case, perhaps 🢀

  39. sic 🢀

  40. i appears as suprascript, cf l. 73. 🢀

  41. in left margin between ll. 342 and 343 Nuny 🢀

  42. sic 🢀

  43. first i as suprascript 🢀

  44. sic 🢀

  45. punctum over u =thu? 🢀

  46. sic 🢀

  47. sic 🢀

  48. sic 🢀

  49. charthanach written clumsily in text, rewritten lengthwise in margin 🢀

  50. e followed by stroke—intended as me? 🢀

  51. or thar 🢀

  52. punctum above g but not as high as is usual 🢀

  53. word unclear in text, but written clearly in margin 🢀

  54. down-turn of r short causing it to resemble s 🢀

  55. i pressed in between a and r 🢀

  56. sic 🢀

  57. sic 🢀

  58. sic 🢀

  59. sic 🢀

  60. sic 🢀

  61. sic; x on left and on right margins 🢀

  62. sic 🢀

  63. me above line, circumflex ^ below line 🢀

  64. sic 🢀

  65. sic 🢀

  66. sic 🢀

  67. four lines lengthwise on inner margin (601-4); the following note at foot of page: The four lines in the margin ought to be (read?) after that line marked thus*; the sign > in inner margin between ll. 600 and 605 of text with asterisk * on outer margin 🢀

  68. sic 🢀

  69. sic 🢀

  70. first half of line unclear in margin 🢀

  71. sic 🢀

  72. sic 🢀

  73. sic 🢀

  74. sic 🢀

  75. sic 🢀

  76. sic 🢀

  77. sic 🢀

  78. sic 🢀

  79. punctum over l instead of c of previous word 🢀

  80. de was written first, then i written over e 🢀

  81. sic 🢀

  82. sic 🢀

  83. i unclear 🢀

  84. sic 🢀

  85. ise written first, then i over e 🢀

  86. sic 🢀

  87. sic 🢀

  88. sic 🢀

  89. sic 🢀

  90. sa as suprascript between léir and déid, circumflex ^ below line 🢀

  91. sic 🢀

  92. sic 🢀

  93. the first six words of l. 725 rewritten in the beginning of this line, enclosed in puncta indicating deletion; do phiucach an chré nán fraoch at end of line extending to right margin; phadhail above ná an fadhal in right margin 🢀

  94. sic 🢀

  95. sic 🢀

  96. sic 🢀

  97. sic 🢀

  98. sic 🢀

  99. sic 🢀

  100. sic 🢀

  101. chm pressed between the two nouns above line, circumflex below line; corresponding circumflex in right margin under chum in scribe's hand 🢀

  102. sic 🢀

  103. sic 🢀

  104. punctum over m🢀

  105. -éo or  🢀

  106. sic 🢀

  107. th above line between r and a 🢀

  108. sic 🢀

  109. sic 🢀

  110. sic 🢀

  111. 'foot' attached to s giving it appearance of f 🢀

  112. sic 🢀

  113. sic 🢀

  114. s with 'foot' resembling f 🢀

  115. circumflex ^ below line between í and r; minimal o inserted above 🢀

  116. sic 🢀

  117. sic 🢀

  118. end of line unclear 🢀

  119. punctum quite elevated above s; lenition probably not intended 🢀

  120. heavy line drawn through first syllable, but still legible 🢀

  121. all of word but for ach heavily crossed out and written out fully in right-hand margin 🢀

  122. deith or deich 🢀

  123. length accent more to right than is usual 🢀

  124. weak punctum above d 🢀

  125. le unclearly written above line, circumflex ^ indicating below line 🢀

  126. sic 🢀

  127. or gárdam 🢀

CELT

2 Carrigside, College Road, Cork

Top